تکنولوژی و فرهنگ

فرهنگ مادی هر جامعه شامل مجموعه­ای از دست آوردهای مادی یا تکنولوژی آن جامعه است. یکی از جامعه شناسان به نام لوئیس منفرد (Luice Menford) در بحث از تکنولوژی و فرهنگ می‌نویسد: تکنولوژی در خارج از فرهنگ قرار نمی‌گیرد و بر عکس جزئی از آن است. به عبارت دیگر تکنولوژی عنصری است از فرهنگ، زیرا پیشرفت تکنولوژی کاملاً وابسته به پیشرفت علم است و در این زمینه جامعه شناسی کاملاً نشان داده است که پیشرفت­های علمی وابسته به ارزش­ها و جهان بینی­های خاص و یا در رابطه با جهت یابی­های مذهبی یک جامعه است. بنابراین برای هر تکنولوژی باید زمینه­های فرهنگ پذیری را در مردمانی که قرار است در معرض تکنولوژی جدید قرار بگیرند تقویت کرد. پس جای­گیری تکنولوژی در فرهنگ عمومی جامعه را می­توان از دو منظر کلی مورد بحث قرار داد. 

  • تحول و تکمیل تکنولوژی
  • انتقال و بهره برداری از تکنولوژی

تکنولوژی‌ و صنعت‌ کاملا به‌ علم‌ وابسته‌ است‌. هر تکنولوژی‌ نو بر هم‌ زننده‌ نظم‌ و سنت‌ گذشته‌ است‌. چنین‌ روندی‌ گسست‌ یا تأخر فرهنگی‌ را در جامعه‌ ایجاد می‌کند که‌ اگر چاره‌اندیشی‌ نشود به‌ عدم‌ تعادل­ها میدان‌ داده‌ می‌شود. گسست‌ فرهنگی‌ باعث‌ می‌شود که‌ انتقال‌ فکر و تجربه‌ از گذشته‌ به‌ حال‌ و آینده‌ دچار مشکل‌ شود. چنین‌ بریدگی‌ فرهنگی‌ مانع‌ انتقال‌ میراث‌ ملی‌، سنن‌ و آداب‌ و رسوم‌ نیک‌ گذشتگان‌ به‌ نسل‌ بعد می‌شود. 

وقتی یک تکنولوژی به صورت بومی تکمیل می­شود این امر به مرور زمان صورت می‌گیرد و جامعه کم­کم با ابعاد مختلف آن آشنا می‌شود و خود را برای استفاده صحیح از آن آماده می‌کند. در مقابل وقتی کشوری از یک تکنولوژی مهم و در عین حال جذاب و تاثیرگذار کاملاً دور بوده باشد، به محض وارد کردن آن تکنولوژی به دلیل افزایش بیش از حد تقاضا، گسترش تکنولوژی جدید با سرعت فوق‌العاده زیادی در مدت کوتاهی انجام می‌پذیرد و در عمل مانند یک شوک به جامعه می‌باشد بدون آنکه عموم مردم هنوز تمرین و آمادگی لازم برای هضم و برخورد صحیح با این تکنولوژی را داشته باشند.

از نظر مثبت‌ شیوه‌ تولید و روش‌های‌ استفاده‌ به ‌سوی‌ امکانات‌ بیشتر از ماشین‌ و کمتر از نیروی‌ فیزیکی‌ انسان‌ سوق‌ داده‌ می‌شود. در سازمان­ها و نهادهای‌ اجتماعی‌ دگرگونی­هایی‌ در جهت‌ جامعه‌یی‌ عقل‌ گرا، همراه‌ با علمی‌ شدن‌ حرف‌ جریان‌ پیدا می‌کند، یعنی‌ هر چه‌ از انقلاب‌ صنعتی‌ فاصله‌ گرفته­‌ایم‌، پدیده‌­ها به‌ سمت‌ علمی‌ بودن‌ و علمی‌ شدن‌ در حرکت‌ بوده‌ است‌. این‌ تغییرات‌ روابط‌ اجتماعی‌ را در جهت‌ رسمی­‌تر شدن‌ و غیر شخصی‌تر شدن‌ مسائل‌ روزمره‌ در جریان‌ است‌. از نقطه ‌نظر منفی‌، انتقال‌ و بهره برداری تکنولوژی‌: 

  • قالب­های‌ از پیش‌ تعیین‌ شده­ای را در نظرها مجسم‌ می‌کند که‌ راه‌ اندیشیدن‌، فکر کردن‌ و خلاقیت‌ را سد می‌کند.
  • علاوه‌ بر این‌، انتقال‌ تکنولوژی‌، الگوها و رفتارهای‌ استاندارد و غیربومی‌ را تشویق‌ می‌کند که‌ با آداب‌ و رسوم‌ و تجربیات‌ مردم‌ کشورهای‌ دیگر، نامتناسب‌ یا در تضاد قرار گیرد و کار هماهنگی‌ و هم آوایی‌ توسعه‌ اجتماعی‌ را مختل‌ سازد.
  • اگر انتقال‌ تکنولوژی‌ با نیازمندی­های‌ بومی‌ و درونی‌ جامعه‌ در حال‌ گذار مطابقت‌ نداشته‌ باشد یا به‌ تقویت‌ پدیده‌ آنارشیزم‌ هرج‌ و مرج‌ طلبی وسرگردانی‌ در درون‌ کشور منجر می‌شود یا با تولیدات‌ کشورهای‌ صنعتی‌ هماهنگ‌ عمل‌ می‌کند که‌ در این‌ صورت‌ روند وابستگی‌ را بیشتر استمرار می‌بخشد. در هر حال‌ انتقال‌ تکنولوژی‌ می­بایست‌ طوری‌ سازماندهی‌ شود که‌ با نیازمندی­ها و تجربه­های‌ جامعه‌ همسازی‌ و هماوایی‌ داشته‌ باشد.

انتقال‌ تکنولوژی‌ می‌بایست‌ به‌ شکلی‌ تنظیم‌ شود که‌ گسست‌­های‌ اجتماعی‌، فرهنگی‌ و تاریخی‌ را به‌ حداقل‌ رسانده‌ و تضادها و برخوردهای‌ اجتماعی‌ را به‌ رقابت‌ و سالم‌ سازی‌ واحدهای‌ تولیدی‌ کهنه‌ تبدیل‌ کند.

      معیشت مردم و درگیری آنان با مسایل روزمره از عوامل مهم مظلومیت فرهنگ در جامعه می­باشد. مقام معظم رهبری بر فرهنگ و ضرورت توجه به آن تاکید داشته و فرمودند که فرهنگ زیرساخت همه حوزه هاست. این واقعیتی است که اگر جامعه از نظر گفتمان­سازی و فرهنگ سازی موفق شود، قطعا انسان ساخته می­شود. اما معیشت مردم و درگیری آنان با مسایل روزمره را نیز نباید از نظر دور داشت چرا که کم توجهی به آن یکی از عوامل مهم مظلومیت فرهنگ محسوب می­شود. البته مقوله فرهنگ مسئله دیربازدهی است، متاسفانه نسبت به موارد دیگر کمتر به آن توجه می­شود و در سبد کالای مردم جایگاهی ندارد.

برای شهرنشینی ابعاد و مشخصه‌های از جمله مشخصه‌های کمی و مشخصه‌های کیفی متصور است. اولی را می‌توان در تعداد جمعیت، مساحت، نوع مصالح، ابعاد بناها، انواع جاده‌های کوچک و بزرگ، تعداد ماشین و از این قبیل دسته‌بندی نمود. دومی را می‌توان در رفتارها، حساسیت‌ها، عمل‌ها و عکس‌العمل‌های شهرنشینان به بنا، به رنگ، به مصالح، به شکل، به فضا، به علا‌ئم تجریدی (مانند علا‌ئم راهنمایی) و یا تعداد کتابخوان‌ها و کتابخانه‌ها، تعداد سینما و تئاتر و از این قبیل جستجو نمود. این ابعاد و مشخصه‌ها در مقیاس کلانشهر­ها از تنوع و حجم بسیار گسترده‌تری برخوردار هستند.

     بر حسب چگونگی شهرنشینی، شهر این دو دسته مشخصه را در خود جای می‌دهد. به عبارت دیگر، شهر مصداق فضایی ترکیب مشخصه‌های کمی و کیفی شهرنشینی می‌باشد. مساله امروز شهر در ایران این است که تعادل ضروری بین مشخصه‌های کمی و کیفی بر هم خورده و مشخصه‌های کمی نقش تعیین‌کننده را در شکل‌دهی سازمان فضای شهرهای ما بر عهده گرفته‌اند. بر این اساس، حضور اجتماعی شهرنشینان در شهر مشروط و انحصاری شده است. در مقایسه با فضاهایی که کلانشهرها  برای تردد اتومبیل و تجمع ماشین‌ها (پارکینگ) و فضاهایی که برای فعالیت‌های تجاری اختصاص داده، فضاهای مرتبط با حضور، تجمع و گفت‌وگو یا وجود ندارد و یا کاملا‌ ثانویه می‌باشد. در تمامی مراحل شهرنشینی، چگونگی شکل‌گیری بناها و فضاها، ارتباطی مستقیم با رفتار، دانش و ذهنیت ساکنان شهر دارد. شهر آئینه تمام‌نمای قدرت سیاسی، توان اقتصادی، شعور فرهنگی، خرد اجتماعی، تدبر اداری و مدیریت ساکنان خود می‌باشد. به عبارت دیگر، هر شهر، کشوری است در ابعاد کوچک‌تر.

[1]. روح الامینی، محمود؛ زمینه فرهنگ شناسی؛ تهران: عطار،1384

 

فرهیخته گرامی، در صورت تمایل به  کسب اطلاعات بیشتر ، نسبت به تهیه کتاب طراحی فضاهای فرهنگی اقدام نمایید.

ضوابط فنی پروژه های فرهنگی

IMAGE طراحی سینما
  الکتریک سینما (Electric Cinema, London, England)  سينما       ایران از جوانترین کشورهای دنیاست....
ادامه مطلب ...
IMAGE طراحی مجتمع فرهنگی و هنری
 فرهنگسراها با فعاليت­هاي متنوع­، جهت ارتقاء سطح دانش فرهنگي مردم­،توسعه...
ادامه مطلب ...
IMAGE طراحی موزه
شناخت و تعریف موزه       ریشه کلمه موزه را فرانسویان از لغت یونانی گرفته­ اند....
ادامه مطلب ...

سرانه فضاهای فرهنگی

IMAGE سرانه فضاهای فرهنگی کشور
       هر گونه هزینه در خصوص فضاهای فرهنگی بهترین راهکار برای مقابله با آسیب­های...
ادامه مطلب ...

مجله ها و نشریه های معماری معتبر جهان

مبانی نظری معماری ایرانی ، اسلامی

تکنولوژی و فرهنگی
تکنولوژی و فرهنگ فرهنگ مادی هر جامعه شامل مجموعه­ای از دست آوردهای مادی یا...
ادامه مطلب ...
IMAGE فرهنگ عمومی
تعريف فرهنگ culture      فرهنگ واژه ايست فارسي و مركب از دو جزء “ فر“ و “ هنگ“ است....
ادامه مطلب ...
IMAGE فرهنگ و معماری
عینیت بخشیدن به فرهنگ از طریق نماد یکی از ساز و کارهای درونی فرهنگ­، فرایند عینیت...
ادامه مطلب ...
IMAGE فرهنگ و هنر
      هنر فعاليتي انساني است. فعاليتي آگاهانه با علامت­ها و مشخصه­هاي ظاهري و...
ادامه مطلب ...
IMAGE موسیقی
        توضیح در خصوص رابطه موسیقی و معماری را با چند سوال در این خصوص شروع...
ادامه مطلب ...
IMAGE هنر و معماری
هنر  و  معماري       انسان موجوديست داراي تفكر، او به دنبال ابزاريست كه احساسات و...
ادامه مطلب ...

نقشه های مطالعاتی و اجرایی پروژه های مهم فرهنگی ایران و جهان

کتاب های معتبر علمی در خصوص طراحی فضاهای فرهنگی

IMAGE کتاب طراحی فضای فرهنگی در ایران و جهان
عنوان:  طراحی فضاهای فرهنگی در ایران و جهان (اصول و مبانی معماری و طراحی داخلی)...
ادامه مطلب ...

پروژه های فرهنگی شاخص ایران و جهان

IMAGE خانه گویُم علیرضا تغابنی برنده جایزه فستیوال جهانی معماری WAF
درباره معماری خانه گویم در این پروژه این سوال مطرح شد که ساختار طاق و قوسی چگونه می...
ادامه مطلب ...
IMAGE طراحی موزه و مرکز دانش علوم اسلامی
طراحی موزه و مرکز دانش علوم اسلامی، نمایانگر عصر طلایی دوران اسلام بوده، و جهت...
ادامه مطلب ...
IMAGE فرهنگسرای خاوران
      فرهنگسرای‌ خاوران بزرگ‌ترین مرکز فرهنگی کشور محسوب می‌شود. این فرهنگسرا‌...
ادامه مطلب ...
IMAGE موزه هنرهای معاصر تهران
موزه هنرهای معاصر تهران یکی از سرشناس‌ترین موزه‌های ایران است. این موزه در سال...
ادامه مطلب ...
IMAGE کتابخانه مرکزی فنلاند
طراحی کتابخانه مرکزی فنلاند در یکی از نقاط مهم شهر هلسینکی، حُسن ختامی بر تکمیل...
ادامه مطلب ...

مشاوره پایان نامه معماری

برای ثبت درخواست مشاوره در خصوص انجام پایان نامه از دو روش زیر استفاده نمایید.

تماس با شماره همراه : 09143636506 تلفکس 04432235605

آیدی تلگرام : Yadolahabbasi@

این سایت طبق قوانین جمهوری اسلامی ایران ، قوانین جرایم اینترنتی و مجموعه قوانین و مقررات تجارت الکترونیک فعالیت میکند.

خدمات و محتوای عرضه شده توسط این سایت جهت استفاده در این سایت تولید میشوند. هرگونه سو استفاده از اطلاعات ، متن ها ، طرح ها ، عکس ها و ...

از این سایت پیگرد قانونی دارد و هیچ فرد حقیقی یا حقوقی اجازه سوء استفاده از مطالب این سایت را ندارد.